Co dokładnie ma zmienić się w PIT od 2027 roku?
Zapowiedź z 19 sierpnia 2026 roku dotyczy osób rozliczających dochody według skali podatkowej. Dziś, w 2026 roku, dochód do 120 000 zł jest objęty stawką 12%, a nadwyżka ponad tę kwotę stawką 32%. Kwota wolna wynosi 30 000 zł, co daje 3 600 zł rocznej kwoty zmniejszającej podatek. To obowiązujące przepisy i punkt odniesienia dla kalkulatora.
Według publicznej zapowiedzi w 2027 roku pierwszy próg miałby zostać przesunięty do 130 000 zł. Pomiędzy 130 000 a 150 000 zł miałaby pojawić się stawka 24%, a 32% byłoby naliczane dopiero od nadwyżki ponad 150 000 zł. Nie opublikowano jednak projektu ustawy ani szczegółowego wzoru skali. Kalkulator przyjmuje konstrukcję progresywną: każda wyższa stawka obejmuje tylko część podstawy ponad dany próg. To rozwiązanie spójne z obecną budową skali i pozbawione nagłego skoku podatku po przekroczeniu granicy, ale nadal jest interpretacją zapowiedzi, a nie cytatem z przepisu.
Kto faktycznie skorzysta?
Jeżeli roczna podstawa opodatkowania nie przekracza 120 000 zł, obie skale dają taki sam podatek. Podstawą nie jest wynagrodzenie brutto. Dla pracownika pomniejszają ją składki społeczne i koszty uzyskania przychodu, dlatego miesięczne brutto potrzebne do osiągnięcia progu jest wyższe niż proste 10 000 zł. W praktyce duża część pracowników nie odczuje żadnej zmiany, nawet jeśli nagłówki mówią o podwyższeniu progów.
Korzyść zaczyna rosnąć dopiero po przekroczeniu 120 000 zł podstawy. Między 120 000 a 130 000 zł każdy dodatkowy tysiąc złotych nie wpada już w 32%, lecz nadal w 12%, co daje 200 zł różnicy podatku. Od 130 000 do 150 000 zł różnica rośnie wolniej, ponieważ zamiast 32% działa założona stawka 24%. Przy podstawie 150 000 zł roczna korzyść osiąga maksimum 3 600 zł. Powyżej tej granicy obie skale znów mają stawkę 32%, więc przewaga pozostaje stała: 3 600 zł rocznie, czyli średnio 300 zł miesięcznie.
Dlaczego tabela miesięczna jest ważniejsza niż sama średnia?
Podatek dochodowy jest rozliczany rocznie, ale zaliczki pobiera się w trakcie roku. Przy stałej pensji podstawa narasta co miesiąc. Po przekroczeniu progu kolejna część dochodu podlega wyższej stawce, dlatego wypłata netto może spaść w końcówce roku. Przesunięcie progów zmienia nie tylko roczny podatek, lecz także miesiąc, w którym na pasku wynagrodzenia pojawi się większa zaliczka.
Kalkulator przyjmuje podaną kwotę miesięczną przez dwanaście miesięcy i liczy obciążenia narastająco. Przy wyborze netto wyznacza najpierw odpowiadające mu brutto według zasad 2026 roku, a następnie porównuje tę samą kwotę brutto w obu latach. W tabeli widać netto, zaliczkę PIT pobraną w konkretnym miesiącu oraz najwyższą stawkę zastosowaną do części narastającej podstawy. Pokazana stawka nie obejmuje całej wypłaty — skala jest progresywna, a wyższa stawka dotyczy tylko nadwyżki. Różnice między miesiącami wynikają także z zaokrągleń oraz z rocznego limitu podstawy składek emerytalnej i rentowej.
Co dzieje się przy bardzo wysokich dochodach?
Zapowiedź obejmuje również podniesienie stawki daniny solidarnościowej z 4% do 5% od nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 zł. Do miliona złotych maksymalna korzyść ze zmiany skali pozostaje na poziomie 3 600 zł. Powyżej miliona każdy kolejny tysiąc złotych zwiększa daninę w wariancie 2027 o dodatkowe 10 zł względem 2026 roku. Korzyść stopniowo maleje i zeruje się przy dochodzie 1 360 000 zł. Po przekroczeniu tej wartości łączny efekt propozycji staje się ujemny.
Ustawowa podstawa daniny może sumować dochody z kilku źródeł i uwzględnia określone odliczenia. Ten kalkulator celowo analizuje jedno wskazane źródło. Wynik dla osób z kilkoma umowami, działalnością i innymi dochodami może więc nie odpowiadać rzeczywistemu rozliczeniu.
Jak czytać wynik kalkulatora?
Najpierw wybierz formę dochodu. Dla umowy o pracę kalkulator uwzględnia składki pracownika, podstawowe lub podwyższone koszty uzyskania przychodu i opcję PIT-2. Dla zlecenia przyjmuje, że jest to jedyny tytuł do ubezpieczeń, a wykonawca nie korzysta ze zwolnienia dla studentów do 26. roku życia. Dla JDG wejściem jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty działalności, a składki społeczne można policzyć w wariancie preferencyjnym albo pełnym.
Najważniejsza jest różnica między latami, ponieważ parametry składkowe 2027 nie są jeszcze znane. Kalkulator przyjmuje ich kontynuację z 2026 roku, dzięki czemu składki po obu stronach porównania są takie same. Bezwzględna kwota netto na 2027 rok pozostaje szacunkiem. Po publikacji projektu ustawy konfiguracja powinna zostać zaktualizowana i ponownie zweryfikowana — do tego czasu wynik opisuje wyłącznie scenariusz wynikający z publicznej zapowiedzi.